BIST 30 nedir, hangi şirketler var? Güncel liste ve seçilme kuralı

BIST 30, Borsa İstanbul'da işlem gören paylar arasından seçilmiş 30 şirketin oluşturduğu endekstir ve borsanın en çok işlem gören, en likit tarafını temsil eder. Adı sık sık BIST 100'le birlikte anılır ama işlevi farklıdır: vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinin (VİOP) dayanak varlığı BIST 30'dur. Yani profesyonel yatırımcının pozisyon aldığı, korunma (hedge) yaptığı yer burasıdır. Endeksin güncel seviyesini ana sayfamızdaki canlı piyasa kutusundan takip edebilirsiniz.

BIST 30'da hangi şirketler var? (Güncel liste)

Aşağıdaki tablo, 1 Temmuz 2026 – 30 Eylül 2026 dönemi için geçerli BIST 30 kadrosudur. Liste sabit değildir; Borsa İstanbul endeksi üç ayda bir gözden geçirir (aşağıda anlatıyoruz).

"En büyük 30 şirket" demek doğru mu? (En yaygın yanlış)

Hayır — ve bu, konuyu anlatan kaynakların çoğunun atladığı noktadır. BIST 30'a girmek için sadece dev olmak yetmez. Borsa İstanbul'un BIST Piyasa Değeri Ağırlıklı Pay Endeksleri Kural Seti'ne göre değerlendirmede üç ölçüt birlikte çalışır:

① Piyasa değeri — şirketin borsadaki toplam değeri. ② Fiili dolaşımdaki pay oranı (free float) — hisselerin ne kadarı gerçekten borsada alınıp satılabiliyor; ana ortakta kilitli duran kısım sayılmaz. ③ İşlem hacmi — payın ne kadar likit olduğu, yani büyük emirlerin fiyatı savurmadan karşılanıp karşılanamadığı.

Sonuç şu: çok değerli ama halka açıklığı düşük bir şirket endekse giremeyebilir, buna karşılık daha küçük ama yoğun işlem gören bir şirket girebilir. Endeks bir "en zenginler listesi" değil, işlem görebilirlik listesidir. Vadeli işlemlerin dayanağı olması da bunu zorunlu kılar: dayanak varlık likit değilse türev piyasa çalışmaz.

Endeks ne zaman değişir? Yedek pay ne demek?

Borsa İstanbul endeks kadrolarını üç ayda bir (çeyreklik) revize eder ve değişiklikleri önceden duyurur. 19 Haziran 2026'da açıklanan revizyona göre 1 Temmuz – 30 Eylül 2026 döneminde:

BIST 30'da değişiklik yapılmadı — mevcut 30 şirket koltuğunu korudu. Ancak endeks için yedek paylar belirlendi: PASEU (Pasifik Eurasia Lojistik), HALKB (Türkiye Halk Bankası) ve ULKER (Ülker Bisküvi). Yedek pay sistemi çoğu kaynakta hiç anlatılmaz: dönem içinde bir şirket herhangi bir nedenle endeksten çıkmak zorunda kalırsa (örneğin işlem sırası kapanırsa), yerine sıradaki yedek geçer. Yani yedek olmak, "kapıda bekliyor" demektir.

Aynı revizyonda alt endekslerde hareket vardı: BIST 50'den Arçelik (ARCLK), Doğuş Otomotiv (DOAS), Mavi Giyim (MAVI) ve TSKB çıkarıldı; yerlerine Eczacıbaşı İlaç (ECILC), Efor Yatırım (EFOR), Gülermak (GLRMK) ve Katılımevim (KTLEV) girdi. BIST 100'den ise Anadolu Grubu Holding (AGHOL), TAB Gıda (TABGD) ve Tureks Turizm (TUREX) çıkarken Odine Teknoloji (ODINE), Işıklar Enerji Yapı Holding (IEYHO) ve Esenboğa Elektrik (ESEN) endekse dahil edildi. Detaylı karşılaştırma için BIST 100 nedir, hangi şirketler var? yazımıza bakabilirsiniz.

BIST 30 ile BIST 100 farkı nedir?

İkisi de piyasa değeri ağırlıklı endekstir; fark kapsam ve işlevdedir. BIST 100, borsanın genel fotoğrafıdır — 100 şirket, daha geniş sektör temsili. BIST 30 ise vitrinin en likit köşesidir ve VİOP'ta türev sözleşmelerin dayanağıdır. Pratikte BIST 30 ile BIST 100 birbirine çok yakın hareket eder, çünkü BIST 100'ün ağırlığının büyük kısmını zaten aynı dev şirketler oluşturur. BIST 30'un tamamı BIST 100'ün içindedir; tersi doğru değildir.

Borsanın nasıl işlediğini hiç bilmiyorsanız önce borsa nedir, nasıl oynanır? yazımızla başlamanız daha doğru olur. Endekse girmenin dinî hükmünü merak ediyorsanız borsa haram mı, caiz mi? yazımızda Diyanet'in yayımlanmış görüşünü ve Borsa İstanbul'un katılım endekslerini ele aldık.

Endekste olmak şirket için ne anlama gelir?

Endekse girmek prestijden ibaret değildir; somut para akışı yaratır. Endeksi taklit eden yatırım fonları ve borsa yatırım fonları (BYF), portföylerini endeksin kadrosuna göre kurar. Bir şirket endekse girdiğinde bu fonlar o payı almak zorunda kalır; çıktığında satmak zorunda kalır. Revizyon duyurularının piyasada ilgiyle karşılanmasının nedeni budur — mekanik alım/satım beklentisi.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir. Endeks kadroları çeyreklik olarak değişir; işlem yapmadan önce Borsa İstanbul'un güncel duyurusunu ve yetkili aracı kurumunuzun bilgilerini esas alın. Geçmiş performans gelecekteki getiriyi garanti etmez.